logo CFT   Centrum Fizyki Teoretycznej PANenglish version
strona główna
informacje ogólne
księgowość
sekretariat
pracownicy
praca w CFT PAN
regulaminy
zamówienia publiczne
po godzinach
po godzinach
drużyna biegowa
rada naukowa
badania naukowe
seminaria
granty badawcze
publikacje
doktoraty
praktyki i staże w CFT
działalność
edukacyjna
oferty pracy - postdoc
euraxess
kanał YouTube
dla mediów
media o nas
zdjęcia
jak tu dotrzeć?
pliki dla pracowników
różne
różne
konferencje
biblioteka
odsyłacze
klaster do obliczeń równoległych
WebMail
WebMail

Aktualności:

o  Prof. Bożena Czerny i współpracownicy otrzymali czas obserwacyjny na teleskopach ESO.     

Polska jest członkiem Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO), ale to nie gwaratuje otrzymania czasu obserwacyjnego na teleskopach ESO. O taki czas trzeba aplikować i tylko najlepsze projekty obserwacyjne wybierane są do obserwacji. Projekt B. Czerny otrzymał 7.3 godziny na jednym z czterech 8-metrowych teleskopów VLT oraz 4 pełne noce obserwacyjne na 3.6-metrowym teleskopie NTT w La Silla. Projekt ma na celu sprawdzenie, czy stosowana standardowo procedura pomiary masy supermasywnej czarnej dziury faktycznie stosuje się do wszystkich typów aktywnych galaktyk. Planowane pomiary polaryzacji ujawnią, czy w przypadku części obiektów, prawdopodobnie obserwowanych wzdłuż osi rotacji, nie popełniamy błędu o czynnik dziesięć. W skład zespołu, oprócz B. Czerny (PI) wchodzą: P. Marziani, J.-M. Wang, D. Pu, L. Popovic i V. Afanasiev. Obserwacje będą wykonane na przełomie jesieni/zimy.

Dodano: 2016-07-09


o  Serdecznie zapraszamy do wysłuchania wykładów popularnonaukowych, które w tym roku organizowane będą na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego w ramach projektu "Zapytaj fizyka"     

Serdecznie zapraszamy do wysłuchania wykładów popularnonaukowych, które w tym roku organizowane będą na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego w ramach projektu "Zapytaj fizyka".

Pierwszy wykład pt.  "Fizyka i filozofia czasu: stąd do wieczności", w dniu 26 lutego (godz. 18:00), wygłosi ks. prof. Michał Heller.

Drugi wykład, zatytułowany "Kształt Wszechświata", w dniu 12 marca (godz. 18:00), wygłosi dr Stanisław Bajtlik.

Wykłady "Zapytaj fizyka", wygłaszane przez znamienitych naukowców i popularyzatorów nauki, będą odbywać się w tym roku mniej więcej raz na miesiąc. Niezależnie od tych wykładów, w ramach projektu "Zapytaj fizyka", naukowcy z Wydziału Fizyki UW odpowiadają na internetowo nadsyłane pytania dotyczące fizyki.

Dodano: 2015-02-09


o  Wybrane aktywności prof. Łukasza A. Turskiego w ramach zadania "Nauka i Społeczeństwo" w 2 kwartale 2014 roku.     

Wybrane aktywności prof. Łukasza A. Turskiego w ramach zadania "Nauka i Społeczeństwo" w 2 kwartale 2014 roku.

  1. Publikacje:
  2. Wykłady:

Dodano: 2014-06-30


o  Stażysta CFT Tomasz Maciążek otrzymał Diamentowy Grant.     

Pan Tomasz Maciążek, stażysta w CFT pracujący w projekcie MAESTRO kierowanym przez prof. Marka Kusia, został laureatem konkursu MNiSW na "Diamentowy Grant". Program skierowany jest do młodych ludzi, którzy już na studiach gotowi są samodzielnie prowadzić badania i rozpocząć prace nad doktoratem. Laureaci otrzymują środki na badania i wynagrodzenie. Tematem badań pana Tomasza Maciążka są matematyczne podstawy informatyki kwantowej, w szczególności badanie wielokubitowych stanów maksymalnie splątanych i równoważności stanów ze względu na działanie operacji SLOCC. Opiekunem naukowym pana Maciążka w "Diamentowym Grancie" jest dr Adam Sawicki.

Link: http://www.nauka.gov.pl/aktualnosci-ministerstwo/15-mln-zlotych-na-diamentowe-projekty-mlodych-naukowcow.html

Dodano: 2014-06-25


o  Działalność edukacyjno-popularyzatorska prof. Ł. A. Turskiego w pierwszym kwartale 2014 roku.     
 
1. Artykuł pt. Apokalipsa Unplugged w gazecie Rzeczpospolita z dnia 1-2 marca br,
 
2. Artykuły na portalu: Project-Syndicate.pl
 
 a) Dawno temu w Europie (2.01.2014)
 c) Cień Olimpijskiego znicza (11.03.2014)
 
Wykłady:
 
1. Karlejący Świat. Gdańska Akademia 30+. 10.01.2014
 
2. Czy nauka jest jeszcze uczciwa. Warszawska Kawiarnia Naukowa 17.03.2014
 
3. Równanie Kwadratowe w Cyberprzestrzeni. Tablet czy kartka papieru. II Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Człowiek w cyberprzestrzeni - informacja w świecie cyfrowym” Dąbrowa Górnicza. 18.03.2014
 
4. Jedno co warto to uczyć się warto. Konferencja: Dobry system edukacji w jednostce samorządu terytorialnego - czyli  jaki? ORE, Vulcan, CWA. Warszawa 20.03.2014

Dodano: 2014-03-24


o  CERN ogłasza konkurs dla uczniów, w którym główną nagrodą jest przeprowadzenie pomiaru w eksperymencie, którego propozycja jest tematem konkursu.     

CERN zwrócił się do polskich uczniów z ofertą/prośbą na projekt eksperymentu, który mógłby być zrealizowany w CERN. Projekt który wygra, będzie zrealizowany na koszt CERNu (przez  pracowników CERNu), a osoba/grupa, która wygra będzie zaproszona (wraz z opiekunem) na okres do 2 tygodni do CERNu w celu przeprowadzenia pomiarów. Koszty pobytu pokrywa CERN.

Więcej informacji można znaleźć na stronie: http://home.web.cern.ch/students-educators/spotlight/2013/competition-beam-line-schools Można tam znaleźć szczegóły, a także linki do clipów video, w których konkurs jest omawiany.

Pierwsze wstępne zgłoszenia są do 31 stycznia 2014 r. Obowiązują w języku angielskim lub francuskim. Grupa zgłaszająca może liczyć do 30 osób. Wymagany jest minimalny wiek uczestników: 16 lat (przepisy związane z bezpieczeństwem).  Zwycięzcy przeprowadzą swoje pomiary w CERNie w okresie lipiec-wrzesień 2014 r. Eksperyment może dotyczyć dowolnej wiązki cząstek dostępnej w akceleratorach PS lub SPS w CERN.

Dodano: 2013-12-13


o  Zapraszamy na spotkanie grupy roboczej pt. "Central European Differential Geometry Seminar"     

Zapraszamy na spotkanie grupy roboczej pt. "Central European Differential Geometry Seminar". Jest to grupa robocza organizowana i współfinansowana przez Centrum Banacha i Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Spotkanie rozpocznie się o godzinie 9:00 4.10.2013 w sali "kawowo-ciastkowej" w Centrum Banacha na 4-tym piętrze budynku przy ul. Śniadeckich 8. Spotkanie będzie trwało dwa dni do soboty 5.10.2013. Uczestnictwo w imprezie zapowiedzieli Andreas Cap, Jan Slovak, Vladimir Soucek i ich współpracownicy. Ponadto będzie Dmitrii Alexevski a także Jonathan Kress z University of New South Wales w Australii.

Zapraszam serdecznie.

Paweł Nurowski

Dodano: 2013-10-03


o  Otwarcie automatycznego obserwatorium Pi of the Sky w Hiszpanii.     

    26 lipca o godz. 12,  na terenie ośrodka badawczego INTA El Arenosilio w Mazagon koło miejscowości Huelva na atlantyckim wybrzeżu Hiszpanii (dokładna lokalizacja http://tinyurl.com/pd7nm6g) nastąpi uroczyste otwarcie całkowicie automatycznego, w pełni zrobotyzowanego obserwatorium astronomicznego zespołu badawczego Pi of the Sky. Budowa obserwatorium jest rezultatem porozumienia pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim a Instituto de Astrofísica de Andalucía - CSIC.

Nowe obserwatorium jest w pełni zautomatyzowane i przygotowane do pracy bez bezpośredniego nadzoru. Pod kopułą znajdują się 4 detektory nagłych zjawisk optycznych, które w sumie pokrywają swoim zasięgiem obszar nieba o rozmiarach 80 na 80 stopni. Urządzenia zostały zaprojektowane, wykonane i oprogramowane w Polsce przez naukowców i inżynierów z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, Centrum Badań Kosmicznych PAN, Narodowego Centrum Badań Jądrowych, Instytutu Systemów Elektronicznych Politechniki Warszawskiej oraz Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Budowę obserwatorium i detektorów sfinansowało Ministerstow Nauki i Szkolnictwa Wyższego za pośrednictwem grantu badawczego Narodowego Centrum Nauki. 

Głównym zadaniem nowego systemu jest poszukiwanie poświat optycznych związanych z rozbłyskami gamma, GRB. System pracuje w pełni autonomicznie, sam ustala program obserwacji na podstawie informacji o obszarach nieba obserwowanych przez satelity rentgenowskie oraz sam analizuje zebrane dane. Duże pole widzenia zwiększa szanse zaobserwowania błysku. Urządzenie prowadzi także standardowe obserwacje astronomiczne oraz rejestruje satelity oraz różnego rodzaju kosmiczne śmieci, których pełno na okołoziemskich orbitach. Zaintersowanie doświadczeniem zdobytym przez zespół Pi of the Sky i wykorzystaniem go w programie Space Situational Awarness, czyli lokalizowania kosmicznych śmieci, wyrazili w czasie niedawnej wizyty w Polsce przedstawiciele Europejskiej Agencji Kosmicznej. Naukowcy liczą także na to że dzięki nowemu urządzeniu uda się być może zaobserwować emisję optyczną obiektu będącego źródłem fal grawitacyjnych, których detekcję dyskutowano na zakończonej kilka dni temu w Warszawie wielkiej konferencji naukowej Amaldi2013 na temat grawitacji.

Nowe instrumenty zostaną także niebawem udostępnione za pośrednictwem sieci GLORIA uczniom, studentom i astronomom amatorom. Konsorcjum GLORIA, którego członkiem jest Pi of the Sky, finansowane przez Unię Europejską, buduje sieć teleskopów - robotów , które część czasu udostępniają w ramach społecznościowych projektów naukowych. Z pierwszego teleskopu sieci, teleskopu słonecznego TAD na Teneryfie, każdy może już skorzystać.

Dodano: 2013-07-21


o  Przyjazne kryteria splątania.     

    Kwantowe splątanie – niezwykła własność mechaniki kwantowej – ma kluczowe znaczenie w kontekście kwantowej informacji, kryptografii kwantowej a także wielu innych, interdyscyplinarnych zagadnień współczesnej nauki.

Z praktycznego punktu widzenia niezbędna jest znajomość wiarygodnych i możliwie łatwych w realizacji metod detekcji splątania w interesujących nas układach fizycznych (np. złożonych z fotonów). Część metod korzysta z tzw. relacji nieoznaczoności, które na mierzone wielkości nakładają (bądź nie, zależnie od obecności splątania) pewne istotne ograniczenia.

Opublikowana 21.05.2013r. w Physical Review Letters praca zatytułowana „Reliable Entanglement Detection under Coarse-Grained Measurements” spina w jedną całość dotychczasowe rezultaty współpracy dr Łukasza Rudnickiego, asystenta z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, z teoretyczno-doświadczalną grupą badawczą z Uniwersytetu w Rio de Janeiro kierowaną przez dr Stephena Walborna. Łukasz Rudnicki, młody badacz który pół roku temu otrzymał stopień doktora nauk fizycznych, prowadzi od trzech lat w ramach projektu własnego NCN (grant przyznany w 2010r. przez MNiSW) oraz grantu z programu Iuventus Plus 2011 wspólne badania z jedną z najważniejszych na świecie grup z dziedziny optyki kwantowej. Grupa z Uniwersytetu w Rio de Janeiro dysponuje m. in. jednym z najlepiej wyposażonych laboratoriów optycznych.

Tematem długofalowej współpracy są kryteria splątania odporne na wpływ niedoskonałości pomiarowych spowodowanych skończonymi rozdzielczościami detektorów. W powyższej pracy grupie badaczy udało się wyprowadzić i sprawdzić doświadczalnie nowe kryteria splątania bazujące na słynnej relacji nieoznaczoności Heisenberga oraz entropiach Shannona, wzbogacone o informację nt. skończonych rozdzielczości stosowanych urządzeń pomiarowych. Zostało pokazane, iż w ważnych z praktycznego punktu widzenia przypadkach można nawet 17-sto krotnie zmniejszyć dokładność pomiaru, co niewątpliwie przyspiesza i upraszcza wykonywany eksperyment. Zaproponowane rozwiązania teoretyczne gwarantują, że uproszczenie doświadczenia nie utrudnia detekcji splątania oraz (co było wadą dotychczasowych rozwiązań) nie prowadzi do fałszywych wniosków.

Dodano: 2013-05-27


o  Zdjęcia z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej na życzenie uczniów.     

    Już tylko kilka dni dzieli nas od rozpoczęcia wiosennej kampanii EarthKAM. Od 23 do 26 kwietnia trwać będzie wiosenna kampania realizowana przez NASA. Serdecznie zachęcamy do wzięcia udziału w tej przygodzie - fotografowanie Ziemi z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i opracowywanie swoich zdjęć będzie dla Państwa uczniów zupełnie wyjątkowym projektem.

Ci z Państwa, którzy uczestniczyli już w poprzednich misjach mogą zarejestrować się poprzez swoje konto na https://earthkam.ucsd.edu/ , poprzez kliknięcie na przycisk "2013 April Mission".

Ci z Państwa, którzy nie mieli jeszcze okazji wziąć udziału w misji EarthKAM mogą zarejestrować się na tej samej stronie https://earthkam.ucsd.edu/. Językiem programu jest angielski ale osobom, które będą potrzebować wsparcia przy zarejstrowaniu się i przy przygotowaniu do misji zapewnimy kontakt z doświadczonymi nauczycielami, którzy pomogą w razie potrzeby.

Udział w kampanii nie wiąże się z utratą cennego czasu lekcji gdyż otrzymają Państwo kody do rozdania uczniom, którzy mogą wykorzystać te kody zamawiając zdjęcia po szkole, ze swoich domów.

Dodatkowe informacje znajdą Państwo w mailach poniżej i na EU-HOU w artykule Jacka Kuprasa: http://www.pl.euhou.net/index.php/narzdzia-mainmenu-156/projekty-edukacyjne-nasa-mainmenu-179/284-earthkam-i-wyspa-robinsona

oraz na blogu U Kuprasów http://www.djkupras.blogspot.com/

Z kwietniową misją wiąże się specjalny konkurs na zdjęcia obszarów Ziemi, które uległy wyjątkowo silnej erozji pogodowej. Laureaci konkursu wezmą udział 17 maja w konferencji on-line z astronautą NASA. Konferencja odbędzie się od 18 do 19 naszego czasu. Więcej szczegółów znajdą Państwo na stronie konkursu https://earthkam.ucsd.edu/ek-images/erosion_challenge

W poprzednim konkursie, w którym nagrodą były książki, dwie szkoły z Polski znalazły się w gronie laureatów.

Do zobaczenia na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej!

Serdeczne pozdrowienia

Józefina Turlo, Krzysztof Chyzy, Lech Mankiewicz, Waldemar Ogłoza - zespół EU-HOU Polska

PS. Najnowsze informacje na temat projektów EU-HOU znajdą Państwo na naszej stronie na Facebooku. Nasze siedlisko nazywa się, jak nietrudno zgadnąć, "Hands-On Universe, Polska". Na YouTube znajdą Państwo nasz kanał ProstyEksperyment z filmami ilustrującymi materiały EU-HOU. Najnowsze informacje o projektach Zooniverse w języku polskim umieszczamy na Facebooku na profilu "Zooniverse.pl". Warto też zaglądać do "KhanAcademy po polsku" na FB.

Dodano: 2013-04-22


o  Polak odkrył planetę pozasłoneczną dzięki projektowi odkrywcyplanet.pl     

    Polski internauta i miłośnik astronomii, mieszkaniec Zgierza, jako pierwszy
znalazł i oznaczył tranzyt planety pozasłonecznej PH2b na portalu PlanetHunters.org
(polska wersja językowa OdkrywcyPlanet.pl). W międzyczasie, istnienie układu
planetarnego PH2b, planety gazowej wielkości Jowisza krążącej wokół
gwiazdy podobnej do Słońca, zostało potwierdzone przez dodatkowe
obserwacje.

Społecznościowy Projekt Naukowy PlanetHunters.org,
w którym internauci analizują obserwacje kosmicznego teleskopu Keplera
w poszukiwaniu sygnałów pochodzących od pozasłonecznych planet, działa
na portalu Zooniverse.org. W Polsce
Zooniverse.org wspiera Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i portal
Astronomia.pl. Dzięki temu powstała polska wersja projektu
PlanetHunters, pod nazwą OdkrywcyPlanet.pl.

Odkrywanie planet pozasłonecznych na OdkrywcyPlanet.pl robi
się coraz bardziej prawdopodobne od kiedy NASA udostępnia obserwacje
z Keplera zaraz po ich zredukowaniu. Zespoły naukowe i internauci mają
te same szanse w wyścigu do drugiej Ziemi.

Dodano: 2013-03-27


o  Seminarium Centrum Fizyki Teoretycznej PAN połączone z Seminarium z Podstaw i Interpretacji Mechaniki Kwantowej     

Serdecznie zapraszamy na seminarium, pt.

"Rewolucja" Thomasa Kuhna 50 lat później,

które wygłosi prof. dr hab. Łukasz Turski

z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN

Seminarium odbędzie się wyjątkowo

w środę, 5 grudnia 2012

o godz. 10.00 w sali 203 (nie 304) CFT PAN

Serdecznie zapraszamy

Iwo Białynicki-Birula, Łukasz Rudnicki

Dodano: 2012-11-30


o  Obrona pracy doktorskiej mgr Łukasza Rudnickiego.     

     Obrona pracy doktorskiej mgr Łukasza Rudnickiego pt. Kreacja par elektron-pozyton, przewodnictwo elektryczne w grafenie oraz granica klasyczna operatora Diraca w języku funkcji Diraca-Heisenberga-Wignera odbędzie się w dniu 26 listopada (poniedziałek), o godzinie 11:00 w sali 22 w budynku Instytutu Problemów Jądrowych, Hoża 69.

Dodano: 2012-11-26


o  Artykuł T. Karpiuk, P. Deuar, P. Bienias, E. Witkowska, K. Pawłowski, M. Gajda, K. Rzążewski i M. Brewczyk, "Spontaneous Solitons in the Thermal Equilibrium of a Quasi-1D Bose Gas"     

    Solitony, to niemal niezniszczalne pakiety falowe, które mogą się rozchodzić w wielu ośrodkach nieliniowych, zwykle jednowymiarowych. W kondensacie Bosego-Einsteina, w wydłużonej w kształcie cygara pułapce obserwowano solitony już od kilkunastu lat. Dotąd ich powstawanie było zawsze wynikiem zewnęrznego zaburzenia działającego na kondensat. W opublikowanej w Physical Review Letters pracy (Phys. Rev. Lett., 109, 205302 (2012)) wykazaliśmy, że takie zewnętrzne działanie jest zbędne. Okazuje się, że w równowadze termodynamicznej, w różnej od zera temperaturze, solitony pojawiają się spontanicznie. W badaniach posłużyliśmy się rozwiniętą przez nas tak zwaną metodą pól klasycznych. Udało się nam wykazać, że te solitony to przejaw tak zwanych wzbudzeń drugiego rodzaju, które odkryto już w 1963 roku w pracach E. Lieba i W. Linigera.

Dodano: 2012-11-14


o  Serge Harcoche and David Wineland otrzymali Nagrode Nobla z fizyki za badania w dziedzinie optyki kwantowej.     

     Dave Wineland pracuje w laboratorium NIST, w Boulder (Colorado). Jest pionierem doświadczeń nad kilkoma jonami chłodzonymi w pułapce elektromagnetycznej, zwanej pułpaką Paula. Takie jony daje się na przykład spleść światłem. Można też, przygotować pojedyńczy jon w stanie superpozycji dwóch rozłącznych pakietów, co New York Times nazwał kiedyś: "Fizycy z Boulder umieścili jeden atom jednocześnie w dwóch miejscach".
Serge Haroche pracuje w Ecole Normal Superieure, w Paryżu. Jego najwspanialsze doświadczenia dotyczą przygotowania i nieniszczącej diagnostyki układ złożonych z kilku fotonów. Do niedawna nie tylko trudno było przygotować pojedyńczy foton (udało sie to w 2000 roku nieżyjącemu już Herbertowi Walterowi i właśnie Haroche'owi) ale zwłaszcza panowało przekonanie, że pomiar takiego stanu światła musi foton zniszczyć. Haroche pokazał, że jest inaczej i wytworzył kontrolowane stany kilku fotonów diagnozując ich stan i nie niszcząc ich.
Obaj fizycy reprezentują dziedzinę fizyki zwaną optyką kwantową i przyczynili się do postępu informatyki kwantowej.

Dodano: 2012-10-29


o  W dniach 20-23 lipca br. prof Łukasz A. Turski brał udział w dorocznym festiwalu Karuzela Cooltury organizowanym w Świnoujściu przez Fundację Centrum Twórczości Narodowej i prowadzonej przez Krzysztofa Zanussiego.     

     W dniach 20-23 lipca br. prof Łukasz A. Turski brał udział w dorocznym festiwalu Karuzela Cooltury organizowanym w Świnoujściu przez Fundację Centrum Twórczości Narodowej i prowadzonej przez Krzysztofa Zanussiego. Karuzela Cooltury gromadzi tysiące uczestników łacząc poważne dabaty naukowe i kulturalne z działalnościa artystyczną (http://karuzelacooltury.pl).
W czasie Karuzeli prof Łukasz A. Turski uczestniczył:
Wraz z o. Maciejem Ziębą, Sławomirem Sierakowskim, Bogusławem Wołoszańskim, Krzysztofem Zanussim, prof. Tadeuszem Gadaczem i Adamem Szostkiewiczem w centralnej debacie festiwalu pt: "Czy wiek XXI będzie wiekiem ducha czy materii czy w ogóle go nie będzie?"
Wraz z Wonną I de Jong, prof. Krzysztofem Rybińskim, Sebastianem Mikoszem w debacie ekonomicznej pt. "Za dużo botoksu na giełdzie".
Wraz z Bogusławem Wołoszańskim w spotkaniu "Kiedy koniec świata?"
oraz wraz z Krzystofem Zanussim w debacie o związkach nauki i filmu poprzedzonej własnym wykładem mutlmedialnym: Naukowy urok "Gwiezdnych Wojen".

Dodano: 2012-10-11


o  Wspólny artykuł dr Adama Sawickiego i prof Marka Kusia z grupą prof Leszka Sirko.     

     Wspólny artykuł dr Adama Sawickiego i prof Marka Kusia z grupą prof Leszka Sirko, który opisuje eksperyment przeprowadzony przez doświadczalników z tej grupy wg. przewidywań teoretycznych dr Adama Sawickiego otrzymanych we współpracy z naukowcami z Instytutu Weizmanna w Rehovot U. Smilanskym i R. Bandem, znalazł się (w postaci rysunków z pracy) na okładce Physical Review Letters i w tzw. "APS Journals Highlights" (Więcej)

Dodano: 2012-10-10


o  Zapraszamy na seminarium, które wygłosi prof. J. Kijowski pt. Próba przystępnego wytłumaczenia o co chodzi w tej teorii względności.     

     Organizator seminarium: Ośrodek Badań Filozoficznych, w ramach "Kawiarni Filozoficznej"

Czas: 23 lutego 2012 roku, godz. 18

Miejsce: Klubokawiarnia Tarabuk (ul. Browarna 6).

Prelegent: Prof. Jerzy Kijowski

Tytuł: Próba przystępnego wytłumaczenia o co chodzi w tej teorii względności.

Streszczenie: Podam przykłady pojęć, które w trakcie ewolucji poglądów na naturę otaczającej nas rzeczywistości fizycznej, zyskiwały lub traciły status "względności" lub "bezwzględności". Pokażę, że absolutna synchronizacja czasu jest czystą utopią. Postaram się pokazać dlaczego "geometria Lorentzowska", a nie żadna inna, realizuje te własności czasoprzestrzeni, które poznaliśmy w ciągu ostatnich kilkuset lat rozwoju nauki. Być może zdążę skomentować niektóre spośród znanych szerokiej publiczności "paradoksów" teorii względności.

Dodano: 2012-09-03


o  Zmiana wewnętrznych numerów telefonów w CFT.     

     Od dnia 16.12.2011 godz. 16:00 w Instytucie zostaja zmienione numery wewnętrzne. Numery w CFT na które można łączyć się spoza Instytutu przyjmują postać (prefix 22) 116 20xx (Pełna lista numerów telefonów)

Dodano: 2012-09-01


o  Obrona pracy doktorskiej mgr Krzysztofa Pawłowskiego.     

     Obrona pracy doktorskiej mgr Krzysztofa Pawłowskiego pt. Dekoherencja w kondensacie Bosego-Einsteina odbędzie się w dniu 31 stycznia (wtorek), o godzinie 17:00 w sali 106 w budynku Auditorium Maximum UKSW, Wóycickiego 1/3.

Dodano: 2012-09-01


o  Dr hab. Agnieszka Janiuk otrzymała zespołową nagrodę Rektora Uniwersytetu Mikolaja Kopernika w Toruniu, za osiagnięcia uzyskane w dziedzinie naukowo-badawczej w 2010 roku.     

     Nagroda została przyznana za badania nad radiowo glośnymi kwazarami i cykl prac opublikowanych w 2010 roku. Zespół tworzą dr. Magdalena Kunert-Bajraszewska (UMK), dr Marcin Gawroński (UMK), dr hab. Agnieszka Janiuk (CFT PAN), dr Aneta Siemiginowska (Harvard CFA) oraz dr Alvaro Labiano (ESA).

Dodano: 2012-08-24


o  Nasz wieloletni współpracownik, profesor Maciej Lewenstein, został tegorocznym lauretaem prestiżowej nagrody Fundacji Nauki Polskiej.     

     Maciek zostal pracownikiem Centrum Fizyki Teoretycznej w 1980 roku. Pracę doktorską, przygotowaną w CFT, obronił w 1983 roku na uniwersytecie w Essen. Będąc naszym pracownikiem habilitował się i otrzymał tytuł profesora w 1993 roku. W 1995 roku przeniósł się najpierw do Paryża a potem do Hanoveru. Od 2005 roku kieruje grupą badawczą w Institute of Photonic Sciences w Barcelonie. Maciek opublikował ponad 400 prac, z czego więcej niż 75 w Physical Review Letters, 1 w Nature i 8 w Nature Physics.

Maćku, wszyscy w CFT przesylamy Ci serdeczne gratulacje!

Dodano: 2012-08-19


o  Prof. Łukasz Turski wyglosił wykład inauguracyjny w Olsztyńskiej Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania.     

     W dniu 7 pażdziernika 2011 Prof. Łukasz A. Turski na zaproszenie Rektora i Senatu Olsztyńskiej Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania im. Tadeusza Kotarbińskiego wygłosił wykład inauguracyjny pt. Kształceni i Kształcący.

Dodano: 2012-08-14


o  Nobel z fizyki za odkrycie przyspieszonego rozszerzania się Wszechświata.     

     3 października 2011 roku Komitet Noblowski przyznał nagrodę Nobla z dziedziny fizyki trzem uczonym: połowę nagrody otrzymał Saul Perlmutter z Lawrence Berkeley National Laboratory and University of California w Berkeley w USA, szef projektu The Supernova Cosmology Project, a drugą połową podzielili się Brian P. Schmidt z Australian National University,Weston Creek w Australii i Adam G. Riess z Johns Hopkins University and Space Telescope Science Institute w Baltimore w USA, którzy odegrali kluczową rolę w projekcie The High-z Supernova Search Team. Nagrodę, według oświadczenia Komitetu, przyznano za "Odkrycie przyspieszonego rozszerzania się Wszechświata poprzez obserwacje odległych supernowych".

Dzisiejsza nagroda Nobla nie jest zaskoczeniem. Od lat wśród kosmologów dyskutowano nie o tym, czy szefowie obu projektów ją kiedyś dostaną, ale raczej - kiedy to się stanie i dlaczego jeszcze do tego nie doszło. Wagi odkrycia przyspieszonej ekspansji Wszechświata nikt nie negował, spekulowano tylko, że Komitet Noblowski czeka na wyniki niezależnych badań, które je ponad wszelką wątpliwość potwierdzą.

Jeszcze 20 lat temu wśród kosmologów najpopularniejszy był model Wszechświata, który rozpoczął swoje istnienie Wielkim Wybuchem ok. 13 mld lat temu i od tego czasu rozszerza się coraz wolniej. Spory toczyły się głównie o to, czy ekspansja kiedyś się zatrzyma i Wszechświat zacznie się kurczyć, czy też będzie się w nieskończoność coraz wolniej rozszerzał. To, który scenariusz okazałby się prawdziwy, miał zależeć głównie od jednego kluczowego parametru - gęstości materii we Wszechświecie. W zależności od gęstości przyciągającej się grawitacyjnie materii - tempo ekspansji Wszechświata spadałoby szybciej lub wolniej. Ale... miało spadać, nie rosnąć!

Już w latach 90' ubiegłego wieku zdawano sobie sprawę, że te modele nie do końca dają się pogodzić z obserwacjami. Niektórzy nieśmiało przypominali, że w równaniach, opartych na teorii względności Eisnteina, które opisują ewolucję Wszechświata, kryje się pewien dodatkowy element, mogący przeciwstawić się grawitacji: tzw. stała kosmologiczna, którą sam Einstein nazwał kiedyś swoją największą pomyłką. Jednak mało kto traktował serio możliwość, że stała ta może przyjmować niezerową wartość.

W latach 90' oba zespoły, które dziś świętują przyznanie nagrody, podjęły się wyznaczania prędkości ekspansji Wszechświata. Metoda pozornie nie była ekscytująca: miały do tego celu celu posłużyć niemal identyczne wykresy, jakich uzył 70 lat wcześniej Edwin Hubble, aby udowodnić, że Wszechświat się rozszerza. Uczeni chcieli po prostu sięgnąć dalej i głębiej. Jako kamienie milowe - tzw. świece standardowe -posłużyły supernowe typu Ia.

Wyniki, otrzymane przez oba projekty, pod koniec lat dziewięćdziesiątych okazały się prawdziwą rewolucją. Ich pomiary odległości odległych supernowych Ia wykazały bowiem, że Wszechświat nie tylko się rozszerza, ale że od pewnego czasu - kilku miliardów lat - rozeszerza się coraz szybciej. Spory o dokładną wartość parametru gęstości Wszechświata odeszły w niepamięć - teraz zaczęto się zastanawiać, jaka jest natura czynnika, powodującego rozszerzanie się Wszechświata, nazywanego teraz bardziej efektownie ciemną energią. Czy to rzeczywiście stara dobra stała kosmologiczna, czy coś bardziej złożonego?

Odkrycie to nie zrewolucjonizowąło podstaw fizyki - w teorii model coraz szybciej rozszerzającego się Wszechświata istniał od lat. Po prostu mało kto traktował go poważnie - tymczasem po raz kolejny okazało się, że rzeczywistość potrafi okazać się dziwniejsza, niż śmielibyśmy to sobie wyobrażać. Obecnie badania dzisiejszych Noblistów nie są jedynym dowodem na coraz szybsze rozszerzanie się Wszechświata, chociaż niewątpliwie najbardziej jednoznacznym i przekonującym.

Jest wiele innych przesłanek, które każą uznać, że model Wszechświata zdominowanego przez "ciemną energię" jest najbliższy obserwacjom - nawet jeśli nie wiemy, czym ta ciemna energia tak naprawdę jest. Takich przeslanek dostarczają na przykład badania ewolucji struktury wielkoskalowej Wszechświata - z rachunków i symulacji wiadomo, że we Wszechświecie bez ciemnej energii struktura wielkoskalowa Wszechświata powinna powstać stosunkowo niedawno - tymczasem w głębokich przeglądach nieba (jak np. przegląd VVDS, w którym niżej podpisana miała przyjemność uczestniczyć) widzimy, że już wiele miliardów lat temu była rozwinięta w stopniu niewiele mniejszym niż dziś. Powstający właśnie wielki głęboki przegląd VIPERS, w którym uczestniczy też nasz polski zespół, ma na celu nie tylko dostarczenie dodatkowych argumentów na przyspieszoną ekspansję Wszechświata, ale i dokładniejsze określenie natury ciemnej energii na podstawie ewolucji struktury wielkoskalowej Wszechświata. Jak wspomniałam na początku, nagroda Nobla dla dzisiejszych laureatów od dawna wydawała się pewna - spekulowano, że Komitet Noblowski czeka z jej przyznaniem na zgromadzenie dostatecznej ilości dowodów na słuszność ich odkrycia na podstawie innych badań. Wygląda na to, że taki moment właśnie nadszedł.

(dr Agnieszka Pollo CFT PAN/OA UJ)

Dodano: 2012-08-14


o  Medal im. Włodzimierza Zonna dla prof. Lecha Mankiewicza.     

     Podczas uroczystej inauguracji XXXV Zjazdu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (PTA) w Gdańsku został przyznany Medal im. Włodzimierza Zonna. Laureatem nagrody za wybitne zasługi w popularyzacji wiedzy o Wszechświecie został prof. Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i koordynator programu Hands-On Universe w Polsce.

Medalem im. Włodzimierza Zonna, wybitnego astronoma, który nie tylko jako prezes PTA angażował się w popularyzację astronomii, Towarzystwo wyróżnia naukowców, którzy w szczególny sposób przyczyniają się do szerzenia wiedzy o Wszechświecie. Laureatami przyznawanej od 1983 roku nagrody są między innymi ks. prof. Michał Heller, dr Krzysztof Ziołkowski, prof. Jarosław Włodarczyk, dr Henryk Brancewicz, prof. Robert Głębocki (pośmiertnie) czy prof. Andrzej Woszczyk.

Tegoroczny laureat nagrody, prof. Lech Mankiewicz w Polsce i na świecie jest znany ze swojego często bezkompromisowego i niezwykle interdyscyplinarnego podejścia do popularyzacji nie tylko astronomii, ale także wielu innych dziedzin nauki.

Podczas wystąpienia po odebraniu nagrody prof. Mankiewicz podkreślił, że internet, to narzędzie, które kreuje nowe możliwości dla popularyzacji nauki i dydaktyki oraz przypomniał kilka najważniejszych sukcesów programu Hands-On Universe, który koordynuje w Polsce - stworzenie społeczności nauczycieli wokół serwisu internetowego i kanału YouTube, odkryciach uczniów w ramach programu International Astronomical Search Collaboration czy olbrzymiej popularności polskich bram do społecznościowych projektów naukowych zbudowanych na platformie Zooniverse.

Nagrodzony fizyk podziękował również polskim i zagranicznym popularyzatorom nauki z którymi, jak powiedział, miał przyjemność współpracować i od których wiele sie nauczył. Na koniec prof. Mankiewicz wspomniał o kilku nowych, dobrze zapowiadających się inicjatywach, w tym między innymi o Centrum Challengera, którego budowę w Gdańsku obecnie wspiera.

(Jan Pomierny, Astronomia.pl)

Dodano: 2012-08-11


o  Prof Łukasz A. Turski został zaproszony na Europejski Kongres Kultury.     

     W dniach 8-11 września br. we Wrocławiu odbędzie się Europejski Kongres Kultury, najwieksza impreza towrzysząca polskiej prezydencji w Unii Europejskiej, będący swoistym kontrapunktem Wrocławskiego Kongresu Intelektualistów z 1948r. Prof. Łukasz A. Turski został zaproszony do udziału w tym Kongresie i w dniu 10 września weźmie udział w debacie Laboratorium Ryzyka. (http://www.culturecongress.eu/program/day3)

Dodano: 2012-08-11


o  Prof. Łukasz A. Turski został zaproszony do wygłoszenia wykładu pt. Teaching science and Democracy na Jubileuszowej X Letniej Szkole Wyszehradzkiej.     

     Prof. Łukasz A. Turski został zaproszony do wygłoszenia wykładu pt. Teaching science and Democracy na Jubileuszowej X Letniej Szkole Wyszehradzkiej. Wykład odbył się w dniu 15 lipca 2011 r. W tym roku wykładowcami szkoły byli też, m.in, słynna norweska antropolożka prof. Uniwersytetów w Oslo i Chicago Unni Wikan, słowacka polityk, współpracownica Vaclava Havla Magdalena Vasaryowa, profesorowie Aleksander Koj, Dariusz Rossati, ambasadorzy Wegier, Czech i Słowacji w Polsce i wielu innych. Organizatorem szkoły było Stowarzyszenie Willi Decjusza w Krakowie i jego szefowa Dr Danuta Glondys. Prof. Łukasz A. Turski został również zaproszony do udziału w Europejskim Kongresie Kultury we Wrocławiu (8-11 września 2011) w debacie pt. Laboratory of Risk

Dodano: 2012-08-09


Website support