|
|
|
Aktualności:
|
o Zapraszamy na seminarium, które wygłosi prof. J. Kijowski pt. Próba przystępnego wytłumaczenia o co chodzi w tej teorii względności.
Organizator seminarium: Ośrodek Badań Filozoficznych, w ramach "Kawiarni Filozoficznej"
Czas: 23 lutego 2012 roku, godz. 18
Miejsce: Klubokawiarnia Tarabuk (ul. Browarna 6).
Prelegent: Prof. Jerzy Kijowski
Tytuł: Próba przystępnego wytłumaczenia o co chodzi w tej teorii względności.
Streszczenie: Podam przykłady pojęć, które w trakcie ewolucji poglądów na naturę otaczającej nas rzeczywistości fizycznej, zyskiwały lub traciły status "względności" lub "bezwzględności". Pokażę, że absolutna synchronizacja czasu jest czystą utopią. Postaram się pokazać dlaczego "geometria Lorentzowska", a nie żadna inna, realizuje te własności czasoprzestrzeni, które poznaliśmy w ciągu ostatnich kilkuset lat rozwoju nauki. Być może zdążę skomentować niektóre spośród znanych szerokiej publiczności "paradoksów" teorii względności.
Dodane: 15 lutego 2012
o Zmiana wewnętrznych numerów telefonów w CFT.
Od dnia 16.12.2011 godz. 16:00 w Instytucie zostaja zmienione numery wewnętrzne. Numery w CFT na które można łączyć się spoza Instytutu przyjmują postać (prefix 22) 116 20xx (Pełna lista numerów telefonów)
Dodane: 01 lutego 2012
o Obrona pracy doktorskiej mgr Krzysztofa Pawłowskiego.
Obrona pracy doktorskiej mgr Krzysztofa Pawłowskiego pt. Dekoherencja w kondensacie Bosego-Einsteina odbędzie się w dniu 31 stycznia (wtorek), o godzinie 17:00 w sali 106 w budynku Auditorium Maximum UKSW, Wóycickiego 1/3.
Dodane: 29 stycznia 2012
o Dr hab. Agnieszka Janiuk otrzymała zespołową nagrodę Rektora Uniwersytetu Mikolaja Kopernika w Toruniu, za osiagnięcia uzyskane w dziedzinie naukowo-badawczej w 2010 roku.
Nagroda została przyznana za badania nad radiowo glośnymi kwazarami i cykl prac opublikowanych w 2010 roku. Zespół tworzą dr. Magdalena Kunert-Bajraszewska (UMK), dr Marcin Gawroński (UMK), dr hab. Agnieszka Janiuk (CFT PAN), dr Aneta Siemiginowska (Harvard CFA) oraz dr Alvaro Labiano (ESA).
Dodane: 13 grudnia 2011
o Nasz wieloletni współpracownik, profesor Maciej Lewenstein, został tegorocznym lauretaem prestiżowej nagrody Fundacji Nauki Polskiej.
Maciek zostal pracownikiem Centrum Fizyki Teoretycznej w 1980 roku. Pracę doktorską, przygotowaną w CFT, obronił w 1983 roku na uniwersytecie w Essen. Będąc naszym pracownikiem habilitował się i otrzymał tytuł profesora w 1993 roku. W 1995 roku przeniósł się najpierw do Paryża a potem do Hanoveru. Od 2005 roku kieruje grupą badawczą w Institute of Photonic Sciences w Barcelonie. Maciek opublikował ponad 400 prac, z czego więcej niż 75 w Physical Review Letters, 1 w Nature i 8 w Nature Physics.
Maćku, wszyscy w CFT przesylamy Ci serdeczne gratulacje!
Dodane: 07 listopada 2011
o Prof. Łukasz Turski wyglosił wykład inauguracyjny w Olsztyńskiej Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania.
W dniu 7 pażdziernika 2011 Prof. Łukasz A. Turski na zaproszenie Rektora i Senatu Olsztyńskiej Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania im. Tadeusza Kotarbińskiego wygłosił wykład inauguracyjny pt. Kształceni i Kształcący.
Dodane: 10 października 2011
o Nobel z fizyki za odkrycie przyspieszonego rozszerzania się Wszechświata.
3 października 2011 roku Komitet Noblowski przyznał nagrodę Nobla z dziedziny fizyki trzem uczonym: połowę nagrody otrzymał Saul Perlmutter z Lawrence Berkeley National Laboratory and University of California w Berkeley w USA, szef projektu The Supernova Cosmology Project, a drugą połową podzielili się Brian P. Schmidt z Australian National University,Weston Creek w Australii i Adam G. Riess z Johns Hopkins University and Space Telescope Science Institute w Baltimore w USA, którzy odegrali kluczową rolę w projekcie The High-z Supernova Search Team. Nagrodę, według oświadczenia Komitetu, przyznano za "Odkrycie przyspieszonego rozszerzania się Wszechświata poprzez obserwacje odległych supernowych".
Dzisiejsza nagroda Nobla nie jest zaskoczeniem. Od lat wśród kosmologów dyskutowano nie o tym, czy szefowie obu projektów ją kiedyś dostaną, ale raczej - kiedy to się stanie i dlaczego jeszcze do tego nie doszło. Wagi odkrycia przyspieszonej ekspansji Wszechświata nikt nie negował, spekulowano tylko, że Komitet Noblowski czeka na wyniki niezależnych badań, które je ponad wszelką wątpliwość potwierdzą.
Jeszcze 20 lat temu wśród kosmologów najpopularniejszy był model Wszechświata, który rozpoczął swoje istnienie Wielkim Wybuchem ok. 13 mld lat temu i od tego czasu rozszerza się coraz wolniej. Spory toczyły się głównie o to, czy ekspansja kiedyś się zatrzyma i Wszechświat zacznie się kurczyć, czy też będzie się w nieskończoność coraz wolniej rozszerzał. To, który scenariusz okazałby się prawdziwy, miał zależeć głównie od jednego kluczowego parametru - gęstości materii we Wszechświecie. W zależności od gęstości przyciągającej się grawitacyjnie materii - tempo ekspansji Wszechświata spadałoby szybciej lub wolniej. Ale... miało spadać, nie rosnąć!
Już w latach 90' ubiegłego wieku zdawano sobie sprawę, że te modele nie do końca dają się pogodzić z obserwacjami. Niektórzy nieśmiało przypominali, że w równaniach, opartych na teorii względności Eisnteina, które opisują ewolucję Wszechświata, kryje się pewien dodatkowy element, mogący przeciwstawić się grawitacji: tzw. stała kosmologiczna, którą sam Einstein nazwał kiedyś swoją największą pomyłką. Jednak mało kto traktował serio możliwość, że stała ta może przyjmować niezerową wartość.
W latach 90' oba zespoły, które dziś świętują przyznanie nagrody, podjęły się wyznaczania prędkości ekspansji Wszechświata. Metoda pozornie nie była ekscytująca: miały do tego celu celu posłużyć niemal identyczne wykresy, jakich uzył 70 lat wcześniej Edwin Hubble, aby udowodnić, że Wszechświat się rozszerza. Uczeni chcieli po prostu sięgnąć dalej i głębiej. Jako kamienie milowe - tzw. świece standardowe -posłużyły supernowe typu Ia.
Wyniki, otrzymane przez oba projekty, pod koniec lat dziewięćdziesiątych okazały się prawdziwą rewolucją. Ich pomiary odległości odległych supernowych Ia wykazały bowiem, że Wszechświat nie tylko się rozszerza, ale że od pewnego czasu - kilku miliardów lat - rozeszerza się coraz szybciej. Spory o dokładną wartość parametru gęstości Wszechświata odeszły w niepamięć - teraz zaczęto się zastanawiać, jaka jest natura czynnika, powodującego rozszerzanie się Wszechświata, nazywanego teraz bardziej efektownie ciemną energią. Czy to rzeczywiście stara dobra stała kosmologiczna, czy coś bardziej złożonego?
Odkrycie to nie zrewolucjonizowąło podstaw fizyki - w teorii model coraz szybciej rozszerzającego się Wszechświata istniał od lat. Po prostu mało kto traktował go poważnie - tymczasem po raz kolejny okazało się, że rzeczywistość potrafi okazać się dziwniejsza, niż śmielibyśmy to sobie wyobrażać. Obecnie badania dzisiejszych Noblistów nie są jedynym dowodem na coraz szybsze rozszerzanie się Wszechświata, chociaż niewątpliwie najbardziej jednoznacznym i przekonującym.
Jest wiele innych przesłanek, które każą uznać, że model Wszechświata zdominowanego przez "ciemną energię" jest najbliższy obserwacjom - nawet jeśli nie wiemy, czym ta ciemna energia tak naprawdę jest. Takich przeslanek dostarczają na przykład badania ewolucji struktury wielkoskalowej Wszechświata - z rachunków i symulacji wiadomo, że we Wszechświecie bez ciemnej energii struktura wielkoskalowa Wszechświata powinna powstać stosunkowo niedawno - tymczasem w głębokich przeglądach nieba (jak np. przegląd VVDS, w którym niżej podpisana miała przyjemność uczestniczyć) widzimy, że już wiele miliardów lat temu była rozwinięta w stopniu niewiele mniejszym niż dziś. Powstający właśnie wielki głęboki przegląd VIPERS, w którym uczestniczy też nasz polski zespół, ma na celu nie tylko dostarczenie dodatkowych argumentów na przyspieszoną ekspansję Wszechświata, ale i dokładniejsze określenie natury ciemnej energii na podstawie ewolucji struktury wielkoskalowej Wszechświata. Jak wspomniałam na początku, nagroda Nobla dla dzisiejszych laureatów od dawna wydawała się pewna - spekulowano, że Komitet Noblowski czeka z jej przyznaniem na zgromadzenie dostatecznej ilości dowodów na słuszność ich odkrycia na podstawie innych badań. Wygląda na to, że taki moment właśnie nadszedł.
(dr Agnieszka Pollo CFT PAN/OA UJ)
Dodane: 4 października 2011
o Medal im. Włodzimierza Zonna dla prof. Lecha Mankiewicza.
Podczas uroczystej inauguracji XXXV Zjazdu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (PTA) w Gdańsku został przyznany Medal im. Włodzimierza Zonna. Laureatem nagrody za wybitne zasługi w popularyzacji wiedzy o Wszechświecie został prof. Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i koordynator programu Hands-On Universe w Polsce.
Medalem im. Włodzimierza Zonna, wybitnego astronoma, który nie tylko jako prezes PTA angażował się w popularyzację astronomii, Towarzystwo wyróżnia naukowców, którzy w szczególny sposób przyczyniają się do szerzenia wiedzy o Wszechświecie. Laureatami przyznawanej od 1983 roku nagrody są między innymi ks. prof. Michał Heller, dr Krzysztof Ziołkowski, prof. Jarosław Włodarczyk, dr Henryk Brancewicz, prof. Robert Głębocki (pośmiertnie) czy prof. Andrzej Woszczyk.
Tegoroczny laureat nagrody, prof. Lech Mankiewicz w Polsce i na świecie jest znany ze swojego często bezkompromisowego i niezwykle interdyscyplinarnego podejścia do popularyzacji nie tylko astronomii, ale także wielu innych dziedzin nauki.
Podczas wystąpienia po odebraniu nagrody prof. Mankiewicz podkreślił, że internet, to narzędzie, które kreuje nowe możliwości dla popularyzacji nauki i dydaktyki oraz przypomniał kilka najważniejszych sukcesów programu Hands-On Universe, który koordynuje w Polsce - stworzenie społeczności nauczycieli wokół serwisu internetowego i kanału YouTube, odkryciach uczniów w ramach programu International Astronomical Search Collaboration czy olbrzymiej popularności polskich bram do społecznościowych projektów naukowych zbudowanych na platformie Zooniverse.
Nagrodzony fizyk podziękował również polskim i zagranicznym popularyzatorom nauki z którymi, jak powiedział, miał przyjemność współpracować i od których wiele sie nauczył. Na koniec prof. Mankiewicz wspomniał o kilku nowych, dobrze zapowiadających się inicjatywach, w tym między innymi o Centrum Challengera, którego budowę w Gdańsku obecnie wspiera.
(Jan Pomierny, Astronomia.pl)
Dodane: 11 września 2011
o Prof Łukasz A. Turski został zaproszony na Europejski Kongres Kultury.
W dniach 8-11 września br. we Wrocławiu odbędzie się Europejski Kongres Kultury, najwieksza impreza towrzysząca polskiej prezydencji w Unii Europejskiej, będący swoistym kontrapunktem Wrocławskiego Kongresu Intelektualistów z 1948r. Prof. Łukasz A. Turski został zaproszony do udziału w tym Kongresie i w dniu 10 września weźmie udział w debacie Laboratorium Ryzyka. (http://www.culturecongress.eu/program/day3)
Dodane: 8 września 2011.
o Prof. Łukasz A. Turski został zaproszony do wygłoszenia wykładu pt. Teaching science and Democracy na Jubileuszowej X Letniej Szkole Wyszehradzkiej.
Prof. Łukasz A. Turski został zaproszony do wygłoszenia wykładu pt. Teaching science and Democracy na Jubileuszowej X Letniej Szkole Wyszehradzkiej. Wykład odbył się w dniu 15 lipca 2011 r. W tym roku wykładowcami szkoły byli też, m.in, słynna norweska antropolożka prof. Uniwersytetów w Oslo i Chicago Unni Wikan, słowacka polityk, współpracownica Vaclava Havla Magdalena Vasaryowa, profesorowie Aleksander Koj, Dariusz Rossati, ambasadorzy Wegier, Czech i Słowacji w Polsce i wielu innych. Organizatorem szkoły było Stowarzyszenie Willi Decjusza w Krakowie i jego szefowa Dr Danuta Glondys. Prof. Łukasz A. Turski został również zaproszony do udziału w Europejskim Kongresie Kultury we Wrocławiu (8-11 września 2011) w debacie pt. Laboratory of Risk
Dodane: 22 lipca 2011.
|
|
|
|
english version